“Morfin Kullanıyorum, Son Dönem mi?”

Bu soru, kanser hastalarının en sık sorduğu sorulardan biridir ve cevabı nettir: hayır.

Morfin, kanser ağrısında kullanılan önemli ve etkili ilaçlardan biridir. Gerektiğinde tedavinin farklı aşamalarında kullanılabilir. Reçete edilmesi hastalığın son dönemine gelindiği anlamına gelmez.

Bu yanlış inanç yüzünden hastaların bir bölümü ilacı geciktiriyor ve gereksiz yere ağrı çekiyor.

Başlangıç noktası

Kanser hastasının ağrı çekmesi kaçınılmaz değildir. Ağrının nedeni belirlendiğinde, uygun ilaçlarla çoğu hastada önemli ölçüde rahatlama sağlanır.

Tedavinin amacı yalnızca ağrıyı azaltmak değildir: hastanın uyuyabilmesi, hareket edebilmesi, yemek yiyebilmesi ve günlük yaşamını sürdürebilmesidir.

Basamaklı yaklaşım

İlaç seçimi ağrının şiddetine, nedenine, hastanın genel durumuna ve kullandığı diğer ilaçlara göre yapılır. Tek bir ağrı kesici herkese uygun değildir.

Hafif ağrı

Parasetamol gibi ağrı kesiciler kullanılır. Bazı hastalarda ibuprofen, naproksen veya benzeri iltihap ve ağrı azaltıcı ilaçlar tercih edilir — özellikle kemik kaynaklı ağrılarda faydalıdırlar.

Ancak mide, böbrek, karaciğer, kalp-damar hastalıkları ve kanama riski nedeniyle bu ilaçlar her hastaya uygun değildir.

Orta şiddette ağrı

Daha güçlü ağrı kesiciler ve gerektiğinde yardımcı ilaçlar tedaviye eklenir.

Şiddetli ağrı

Opioid adı verilen güçlü ağrı kesiciler kullanılır: morfin, oksikodon, fentanil, hidromorfon, metadon. Hangisinin kullanılacağı hastanın durumuna göre belirlenir.

Bağımlılık endişesi

Doktor kontrolünde, ağrı tedavisi amacıyla kullanılan opioid ilaçlarda bağımlılık riski, hastaların düşündüğünden farklı değerlendirilir.

Bununla birlikte opioidler güçlü ilaçlardır ve doktorun önerdiği doz ve şekilde kullanılmalıdır. Kendi kararınızla doz artırmak veya azaltmak doğru değildir.

Yan etkiler

Uyku hali, bulantı, kabızlık ve baş dönmesi görülebilir. Bunların çoğu yönetilebilir; özellikle kabızlık için baştan önlem alınır.

Uzun süreli kullanımda dozun hastanın ihtiyacına göre düzenlenmesi gerekir. Bu yüzden düzenli kontrol önemlidir.