Ağrınız Diskten mi Fasetten mi Geliyor?
Omurga ağrısının iki sık kaynağı vardır ve tedavileri birbirinden farklıdır: diskler ve faset eklemler.
İkisini ayırmak, hangi tedavinin uygulanacağını belirler. Yanlış kaynağa yönelen bir tedavi sonuç vermez.
Diskler: önde, amortisör görevinde
Omurlar arasında bulunurlar, yükleri dağıtırlar. Zamanla yıpranma, çatlaklar ve yapısal bozulmalar gelişir.
Bu değişiklikler bazı kişilerde uzun süren boyun, sırt veya bel ağrısına yol açar. Buna diskojenik ağrı denir.
- Boyunda: ense ve boyunda hissedilir, omuz ve kürek kemiği çevresine yayılır
- Sırtta: belirli bir bölgede, hareketle veya uzun süre aynı pozisyonda kalmakla artar
- Belde: bel bölgesinde, bazen kalça çevresine yayılır
Önemli ayrım: disk kaynaklı ağrı her zaman sinir sıkışması veya fıtık anlamına gelmez.
Faset eklemler: arkada, hareketi sağlayan
Omurganın arka tarafında bulunur, omurların hareket etmesini sağlar. Yıpranma, kireçlenme veya zorlanma ağrıya yol açar.
- Boyunda: boyun ve ense bölgesinde, omuz ve kürek kemiğine yayılabilir
- Sırtta: belirli bir bölgede, hareketle artar
- Belde: belin arka tarafında, bazen kalçaya yayılır
Ayırt edici ipucu
Faset kaynaklı ağrı özellikle geriye doğru eğilme, dönme ve uzun süre aynı pozisyonda kalma ile artar. Hastaların çoğu “öne eğilince rahatlıyorum” der.
MR bu ayrımı yapamaz
Ne disk kaynaklı ağrı ne de faset kaynaklı ağrı yalnızca MR görüntüsüne bakılarak belirlenebilir.
Görüntülemede yıpranma görülmesi, ağrının oradan geldiğini kanıtlamaz. Şikâyetler, muayene bulguları ve görüntüleme birlikte değerlendirilmelidir.
Gerektiğinde tanısal bloklar kullanılır: şüphelenilen yapıya yönelik uygulamadan sonra ağrının azalması, kaynağı doğrular.
Tedavi kaynağa göre değişir
Her iki durumda da önce ilaç, egzersiz ve fizik tedavi uygulanır.
Yanıt alınamazsa kaynağa göre yol ayrılır: disk kaynaklı ağrıda disk içi uygulamalar veya rami communicans radyofrekansı; faset kaynaklı ağrıda faset eklem enjeksiyonu ve medial dal radyofrekansı değerlendirilir.