Sabah İlk Adımda Topuğunuz Acıyorsa
Yataktan kalkıp ayağınızı yere basıyorsunuz ve topuğunuza bıçak saplanıyor. Birkaç adım sonra hafifliyor. Gün içinde unutuyorsunuz — ta ki uzun oturup tekrar kalkana kadar.
Bu tarif plantar fasiitin klasik tablosudur.
Suçlu topuk dikeni değil
“Topuk dikeni” halk arasında topuk ağrısının adı haline gelmiş durumda. Oysa ağrının asıl nedeni çoğu zaman plantar fasya denen ayak tabanındaki bağ dokusunun zorlanması ve dejeneratif değişiklikleridir.
Uzun süreli yüklenme sonucunda bu dokuda kalınlaşma ve yapısal bozulma gelişir. Zamanla topuk kemiğinin altında kemiksi bir çıkıntı — topuk dikeni — oluşabilir.
Ama şu önemli: röntgende topuk dikeni görülmesi, ağrının ondan kaynaklandığı anlamına gelmez. Dikeni olup hiç ağrısı olmayan çok insan vardır.
Çoğu hasta ameliyatsız düzelir
İlk basamak şunlardır:
- Germe egzersizleri
- Uygun ayakkabı ve tabanlık
- Kilo kontrolü
- Fizik tedavi
Girişimsel tedaviler, bu yöntemlere rağmen uzun süre geçmeyen ağrılarda gündeme gelir.
Perkütan tedavi nedir?
Ciltte büyük bir kesi yapılmadan, küçük bir iğne veya özel bir cihazla plantar fasya bölgesine ulaşılmasıdır.
Uzun süredir devam eden ve diğer tedavilere yanıt vermeyen hastalarda, kalınlaşmış ve ağrılı bölgeye yönelik iğneleme, küçük girişimsel kesiler veya radyofrekans destekli işlemler uygulanabilir. Amaç ağrılı dokudaki iyileşme sürecini uyarmaktır.
“Radyofrekans” derken hangi yöntem?
Topuk ağrısında radyofrekansın iki farklı kullanımı vardır ve ikisi aynı şey değildir:
- Plantar fasyanın ağrılı bölgesine enerji uygulanarak kontrollü mikrohasar ve iyileşme sürecinin uyarılması
- Topuk bölgesindeki ağrıyı taşıyan küçük sinir dallarının hedeflenerek ağrı sinyallerinin azaltılması
Size “radyofrekans yapalım” dendiğinde hangisinin kastedildiğini sormanız yerinde olur.
Kanıt durumu
Kronik ve diğer tedavilere dirençli plantar fasiitte radyofrekans uygulamalarından sonra ağrı ve ayak fonksiyonlarında belirgin iyileşme bildirilmiştir.
Ancak çalışmaların bir bölümü gözlemsel olduğu için uzun dönem etkinlik konusunda daha güçlü araştırmalara ihtiyaç vardır.