Zona Geçti Ama Ağrı Geçmedi

Döküntüler kapandı, cilt eski haline döndü. Ama ağrı duruyor. Üstelik artık tişörtün değmesi bile canınızı yakıyor.

Bu tablo nadir değildir ve bir adı vardır: postherpetik nevralji.

Zona ile postherpetik nevralji aynı şey değil

Zona, suçiçeğine neden olan virüsün yıllar sonra sinirlerde yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkar. En tipik belirtisi, vücudun genellikle tek tarafında şiddetli ağrı ve ardından aynı bölgede kabarcıklı döküntülerdir.

Ayrımı basitçe şöyle koyabiliriz:

• Zona — virüsün aktif olduğu dönem
• Postherpetik nevralji — zona geçtikten sonra sinirde kalan ağrı

Tanımda en sık kullanılan ölçüt, zona başlangıcından veya döküntülerin iyileşmesinden sonra ağrının 3 aydan uzun sürmesidir. Literatürde farklı süreler bulunsa da 3 ay yaygın kabul görür.

Zona ağrısı nasıl olur?

Ağrı genellikle döküntülerden önce başlar. Bölgede yanma, batma, iğnelenme, elektrik çarpması ve çok şiddetli hassasiyet hissedilir. Gömleğin veya yatağın cilde değmesi bile ciddi ağrı oluşturabilir.

Sonra vücudun bir tarafında, belirli bir sinirin dağıldığı bölgede kızarıklık ve içi sıvı dolu küçük kabarcıklar ortaya çıkar. Döküntünün tek tarafta ve şerit biçiminde olması tanıda önemli bir ipucudur.

Postherpetik nevralji nasıl olur?

Döküntüler iyileştiği halde ağrı sürüyorsa sinirlerde hasar gelişmiş olabilir. Bu ağrı çoğunlukla yanma, elektrik çarpması, batma, iğnelenme veya dokunmakla aşırı hassasiyet biçimindedir.

Hastaların sık kurduğu cümle şudur: “Tişörtüm tenime değdiğinde bile canım yanıyor.” Bu duruma allodini denir — normalde ağrı vermeyen bir uyaranın ağrı olarak algılanması.

Aylarca, bazı hastalarda daha uzun süre devam edebilir.

Tanı nasıl konur?

Çoğu hastada muayene ve şikâyetlerin anlatımı yeterlidir. Döküntünün nerede başladığı, ağrının hangi bölgede olduğu, yanma veya elektrik çarpması biçiminde olup olmadığı, dokunmakla artıp artmadığı ve döküntülerin tamamen iyileşip iyileşmediği değerlendirilir.

Zona tipik döküntülerle birlikteyse çoğu zaman ek tetkik gerekmez. Döküntü olmadan ağrı ortaya çıkarsa veya tablo tipik değilse başka hastalıkların dışlanması gerekebilir.

En kritik nokta: erken başlamak

Zona tedavisinde antiviral ilaçların mümkün olduğunca erken başlanması önemlidir. Hastalığın başlangıcından sonraki ilk 72 saat içinde antiviral tedavinin başlanması önerilir.

Bu yüzden döküntü fark edildiğinde beklemek yerine hemen başvurmak gerekir. Erken tedavi, postherpetik nevralji gelişme olasılığını etkileyen en önemli etkenlerden biridir.