Bacağınıza Vuran Ağrı Her Zaman Bel Fıtığı Değildir
Belden bacağa vuran ağrı duyan çoğu kişi aynı sonuca varır: “Bel fıtığım var.” Çoğu zaman yanlış değildir — ama her zaman doğru da değildir.
Bel bölgesindeki diskler, eklemler, kaslar, bağlar ve sinirler ayrı ayrı ağrı kaynağı olabilir. Kaynağın doğru belirlenmesi, tedavinin seçilmesini belirler.
Bel neden bu kadar zorlanıyor?
Bel, vücudun ağırlığını taşıyan ve hareket sırasında sürekli yük altında kalan bir bölgedir. Uzun süre oturmak, yanlış pozisyon, ağır kaldırmak, tekrarlayan hareketler, sporda zorlanma, travmalar ve yaşa bağlı değişiklikler buradaki yapılarda sorun oluşturur.
Ağrının kaynağı şunlardan biri olabilir: diskler, faset eklemleri, omurga bağları, bel kasları, sakroiliak eklem, sinir kökleri.
Disk kaynaklı ağrı
Diskler omurgaya gelen yükleri dağıtan, amortisör görevi gören yapılardır. Yaşlanma ve tekrarlayan yüklenmelerle disklerde su kaybı, yıpranma ve çatlaklar gelişir.
Diskin dış bölümündeki hassas yapılar etkilendiğinde diskojenik bel ağrısı ortaya çıkar. Ağrı belde hissedilir, bazen kalçaya yayılır — ama bacağa inmeyebilir.
Bel fıtığı
Diskteki bozulma ilerlediğinde dış kısımda yırtılma ve diskin normal sınırlarının dışına taşması gerçekleşir. Tıbbi adı lomber disk hernisi.
Bel fıtığı bazen yalnızca bel ağrısı yapar; bazen sinir kökünü etkileyerek bacağa yayılan ağrıya yol açar. Yani “fıtık var” demek, “ağrı bacağa inmeli” demek değildir.
Radiküler ağrı
Sinir kökü bası veya tahriş altında kaldığında ağrı belden bacağa doğru yayılır. Buna radiküler ağrı denir — halk arasındaki adı siyatiktir.
Kalçaya, uyluğa, baldıra, ayağa ve parmaklara kadar inebilir. Yanma, elektrik çarpması, batma veya keskin ağrı şeklinde hissedilir.
MR’ın sınırı
Bu yazının en önemli cümlesi şu olabilir: MR’da disk yıpranması görülmesi tek başına ağrının nedenini göstermez.
Hiç ağrısı olmayan kişilerde de MR’da disk değişiklikleri bulunur. Görüntüleme bulgusu, hastanın şikâyeti ve muayenesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Yalnızca filme bakılarak kurulan tedavi planları çoğu zaman sonuç vermez.